Subdomain Nedir ve Nasıl Oluşturulur? Alt Alan Adı Oluşturma Rehberi
Subdomain, ana domainin altında oluşturulan ayrı bir alan adıdır. Örneğin ana domaininiz example.com ise forum.example.com, blog.example.com ve api.example.com birer subdomain olabilir. Subdomain oluşturmak için genellikle DNS panelinde ilgili hostname için A, AAAA veya CNAME kaydı oluşturulur; ardından web sunucusu veya ilgili hizmet bu adresi karşılayacak şekilde yapılandırılır.
Subdomain kullanmak için çoğu durumda yeni bir domain satın almanız gerekmez.
Subdomain nedir?
Örneğin:
example.comana domaininiz olsun.
Bunun altında:
forum.example.comblog.example.comapi.example.comcdn.example.comgibi adresler oluşturabilirsiniz.
Buradaki:
forumblogapicdnbölümleri subdomain olarak kullanılır.
Subdomain ne işe yarar?
Subdomainler bir domain altında farklı hizmetleri veya proje bölümlerini ayırmak için kullanılabilir.
Örneğin:
forum.example.com → Forumblog.example.com → Blogapi.example.com → APIpanel.example.com → Yönetim panelistatus.example.com → Sistem durumuBu yapı özellikle birden fazla uygulaması bulunan projelerde düzen sağlamaya yardımcı olabilir.
Subdomain ile klasör arasındaki fark nedir?
Örneğin:
blog.example.combir subdomain'dir.
Buna karşılık:
example.com/blogana domain altında bulunan bir URL yoludur.
Teknik olarak farklı yapılardır.
Subdomain ayrı DNS kayıtlarına ve hatta tamamen farklı bir sunucuya yönlendirilebilir.
Örneğin:
example.com → Sunucu Aforum.example.com → Sunucu Bapi.example.com → Sunucu Cşeklinde bir altyapı kurulabilir.
Subdomain nasıl oluşturulur?
Genel olarak şu adımlar izlenir:
1. Domainin DNS yönetim paneline girin.
2. Yeni DNS kaydı oluşturun.
3. Subdomain adını belirleyin.
4. Kullanacağınız kayıt türünü seçin.
5. Hedef IP veya hostname bilgisini girin.
6. DNS kaydını kaydedin.
7. Sunucu veya hizmet tarafını yapılandırın.
8. HTTPS kullanılacaksa SSL sertifikasını hazırlayın.
9. Subdomaini test edin.
Kullanılacak DNS kaydı altyapınıza göre değişir.
A kaydı ile subdomain oluşturma
Subdomain doğrudan bir IPv4 adresine bağlanacaksa A kaydı kullanılabilir.
Örneğin sunucu IP adresiniz:
203.0.113.10olsun.
DNS kaydı:
forum → 203.0.113.10şeklinde oluşturulabilir.
Böylece:
forum.example.comilgili IP adresine çözümlenir.
CNAME ile subdomain oluşturma
Subdomain başka bir hostname'e bağlanacaksa CNAME kullanılabilir.
Örneğin:
blog → hosting.example-provider.comgibi bir kayıt oluşturulabilir.
Bu durumda
blog.example.com, belirtilen hostname'i takma ad olarak kullanır.Hangi kayıt türünün kullanılması gerektiği bağlanacağınız hizmetin verdiği talimatlara göre belirlenmelidir.
AAAA kaydı ne zaman kullanılır?
Subdomain doğrudan IPv6 adresine bağlanacaksa AAAA kaydı kullanılabilir.
Ancak sunucunuzda IPv6 düzgün yapılandırılmamışsa gereksiz AAAA kaydı eklemek bağlantı sorunlarına neden olabilir.
IPv6 kullanıyorsanız DNS ve sunucu ağ yapılandırmasının birlikte doğru olması gerekir.
DNS kaydı eklemek tek başına yeterli mi?
Her zaman değil.
Örneğin:
forum.example.comiçin A kaydı oluşturup sunucu IP adresinizi girdiniz.
DNS artık subdomaini doğru sunucuya gönderebilir.
Ancak Nginx veya Apache bu hostname'i tanımıyorsa istek:
- Yanlış siteye
- Varsayılan server bloğuna
- Hata sayfasına
gidebilir.
Bu nedenle web sunucusu da yapılandırılmalıdır.
Nginx üzerinde subdomain nasıl tanımlanır?
Nginx üzerinde subdomain için ayrı bir server bloğu kullanılabilir.
Temel mantık:
server_name forum.example.com;şeklindedir.
Reverse proxy kullanılıyorsa bu subdomain farklı bir uygulama portuna yönlendirilebilir.
Örneğin:
example.com → Ana siteforum.example.com → Forum uygulamasıapi.example.com → APIaynı VPS üzerinde farklı servisleri çalıştırabilir.
Nginx değişikliklerinden sonra:
sudo nginx -tile yapılandırmayı kontrol etmek önemlidir.
Test başarılıysa Nginx yeniden yüklenebilir.
Subdomain farklı sunucuda olabilir mi?
Evet.
Subdomain kullanmanın önemli avantajlarından biri budur.
Örneğin:
example.com → 203.0.113.10ve:
forum.example.com → 203.0.113.20olabilir.
Böylece ana site ve forum tamamen farklı VPS'lerde çalışabilir.
Aynı şekilde API, dosya sunucusu veya başka hizmetler de farklı altyapılara dağıtılabilir.
Subdomain için ayrı hosting gerekir mi?
Zorunlu değildir.
Aynı hosting veya VPS birden fazla subdomaini çalıştırabilir.
Ancak isterseniz subdomaini tamamen farklı bir hosting sağlayıcısına veya sunucuya da yönlendirebilirsiniz.
Bu tercih projenin mimarisine bağlıdır.
Subdomain için SSL gerekir mi?
HTTPS kullanacaksanız subdomain için geçerli bir SSL sertifikası gerekir.
Örneğin:
https://forum.example.comadresinin sertifikası bu hostname'i kapsamalıdır.
Ana domain için alınmış sertifikanın bütün subdomainleri otomatik olarak kapsadığını varsaymayın.
Sertifikanın hangi hostname'leri kapsadığını kontrol edin.
Wildcard SSL nedir?
Wildcard sertifika belirli bir seviyedeki birçok subdomaini kapsamak için kullanılabilir.
Örneğin:
*.example.comsertifikası:
forum.example.comblog.example.comapi.example.comgibi adresleri kapsayabilir.
Ancak wildcard sertifikaların kapsam sınırları vardır. Örneğin daha derin seviyedeki hostname'lerin otomatik olarak kapsandığını varsaymamak gerekir.
Wildcard DNS kaydı nedir?
DNS tarafında da wildcard kayıt kullanılabilir.
Örneğin:
*.example.comiçin bir kayıt tanımlandığında açıkça tanımlanmamış birçok subdomain aynı hedefe yönlendirilebilir.
Bu özellik:
- Çok sayıda dinamik subdomain
- Kullanıcıya özel alt alan adları
- SaaS sistemleri
gibi yapılarda kullanılabilir.
Ancak gereksiz wildcard kullanımı istenmeyen hostname'lerin de çözülmesine yol açabileceğinden bilinçli yapılandırılmalıdır.
Subdomain oluşturduktan sonra neden açılmıyor?
Olası nedenler şunlardır:
- DNS kaydı yanlış
- Yanlış IP adresi
- DNS değişikliği henüz cache nedeniyle görülmüyor
- Nginx yapılandırması eksik
- SSL sertifikası eksik
- Firewall bağlantıyı engelliyor
- Backend uygulaması çalışmıyor
- Yanlış proxy portu kullanılıyor
- AAAA kaydı yanlış
- Yanlış DNS panelinde değişiklik yapıldı
Sorunu DNS ve sunucu tarafı olarak ayrı ayrı incelemek gerekir.
Subdomain DNS kaydı nasıl kontrol edilir?
Örneğin:
dig forum.example.comkullanılabilir.
A kaydını kontrol etmek için:
dig A forum.example.comkullanabilirsiniz.
Windows üzerinde:
nslookup forum.example.comile de kontrol yapılabilir.
Doğru IP görünüyorsa DNS tarafı büyük ölçüde doğru olabilir; bundan sonra web sunucusu ve uygulama kontrol edilmelidir.
Subdomain SEO açısından nasıl değerlendirilir?
Arama motorları subdomainleri tarayabilir ve indeksleyebilir.
Ancak subdomain mi yoksa alt klasör mü kullanılacağı yalnızca SEO düşünülerek belirlenmemelidir.
Örneğin:
example.com/forumile:
forum.example.comarasında karar verirken:
- Teknik altyapı
- İçerik ilişkisi
- Yönetim kolaylığı
- Uygulama mimarisi
- Kullanıcı deneyimi
birlikte değerlendirilmelidir.
Sadece “subdomain kesin daha iyi” veya “alt klasör kesin daha iyi” şeklinde genel bir kural yoktur.
Subdomain için ayrı sitemap gerekir mi?
Subdomain üzerinde bağımsız ve indekslenebilir büyük bir site çalışıyorsa kendi sitemap yapısının kullanılması uygun olabilir.
Örneğin:
forum.example.comtamamen ayrı bir forum uygulamasıysa forum URL'lerini kapsayan uygun sitemap oluşturulabilir.
Arama motoru araçlarında subdomainlerin nasıl takip edildiği kullanılan property türüne ve araca göre değişebilir.
Subdomain çerezleri nasıl etkiler?
Web uygulamalarında cookie kapsamı önemlidir.
Bir cookie yalnızca:
example.comveya belirli bir host için yapılandırılmış olabilir.
Ana domain ile subdomain arasında ortak oturum sistemi kurmak istiyorsanız cookie domain, SameSite, Secure ve diğer güvenlik ayarlarının dikkatli yapılandırılması gerekebilir.
Yanlış cookie yapılandırması giriş sistemlerinin çalışmamasına veya güvenlik problemlerine neden olabilir.
Subdomainleri güvenlik açısından ayrı düşünün
admin.example.comveya:
panel.example.comgibi bir subdomain oluşturmak bu paneli otomatik olarak güvenli hale getirmez.
Adresin tahmin edilmesinin zor olması güvenlik yöntemi değildir.
Yönetim panellerinde ayrıca:
- Güçlü kimlik doğrulama
- Yetkilendirme kontrolleri
- HTTPS
- Güvenli oturum yönetimi
- Gerektiğinde ek erişim kısıtlamaları
uygulanmalıdır.
Subdomain silmek için ne yapılır?
Artık kullanılmayan bir subdomain için yalnızca DNS kaydını silmek bazı durumlarda yeterli olabilir ancak web sunucusu ve diğer servislerdeki yapılandırmalar da kontrol edilmelidir.
Örneğin:
- Nginx server bloğu
- SSL sertifikası
- CDN ayarı
- Uygulama yapılandırması
- Search Console
- Sitemap
- Eski bağlantılar
gibi noktalar değerlendirilebilir.
Subdomain daha önce trafik veya backlink aldıysa kullanıcıları uygun yeni adrese yönlendirmek gerekebilir.
Subdomain oluştururken sık yapılan hatalar
Şu hatalardan kaçının:
- DNS kaydı eklemenin tek başına yeterli olduğunu düşünmek
- Yanlış IP adresi kullanmak
- A ve CNAME kayıtlarını karıştırmak
- Nginx yapılandırmasını unutmak
- SSL sertifikasını kontrol etmemek
- Çalışmayan IPv6 için AAAA kaydı eklemek
- Yanlış DNS panelinde kayıt oluşturmak
- Wildcard DNS'i gereksiz kullanmak
- Subdomainin otomatik olarak güvenli olduğunu düşünmek
- Ana domain sertifikasının tüm subdomainleri kapsadığını varsaymak
Subdomain oluşturmak için hızlı kontrol listesi
1. Kullanılacak subdomain adını belirleyin.
2. DNS'in hangi sağlayıcıdan yönetildiğini kontrol edin.
3. A, AAAA veya CNAME kaydını oluşturun.
4. DNS çözümlemesini test edin.
5. Nginx veya Apache yapılandırmasını yapın.
6. Uygulamayı doğru porta bağlayın.
7. Firewall ayarlarını kontrol edin.
8. SSL sertifikasını yapılandırın.
9. HTTPS üzerinden test edin.
10. Gerekliyse SEO, sitemap ve yönlendirme ayarlarını tamamlayın.
Özetle, subdomain ana domain altında farklı bir hizmet veya proje bölümü oluşturmak için kullanılan alt alan adıdır.
forum.example.com, blog.example.com veya api.example.com gibi adresler aynı sunucuya bağlanabileceği gibi tamamen farklı sunuculara da yönlendirilebilir.Sağlıklı bir subdomain kurulumu için yalnızca DNS kaydını oluşturmak değil, DNS, web sunucusu, uygulama ve SSL yapılandırmasını birlikte tamamlamak gerekir.