Lazy Loading Nedir ve Ne İşe Yarar? Web Sitesinde Lazy Load Kullanımı

Lazy loading, bir web sayfasındaki görsel, iframe veya benzeri kaynakların ihtiyaç duyulana kadar yüklenmesinin ertelenmesi yöntemidir. Özellikle sayfanın aşağısında bulunan içeriklerin başlangıçta indirilmesini engelleyerek ilk açılışta kullanılan veri miktarını ve gereksiz ağ isteklerini azaltmaya yardımcı olabilir.

Ancak lazy loading her kaynağa uygulanmamalıdır. Sayfanın ilk ekranında bulunan ve kullanıcıya hemen gösterilmesi gereken önemli görselleri geciktirmek performansı iyileştirmek yerine kötüleştirebilir.

Lazy loading nasıl çalışır?

Uzun bir sayfada 30 görsel olduğunu düşünelim.

Kullanıcı sayfayı açtığında bunların yalnızca ilk birkaçını görebiliyor olabilir.

Bütün görselleri aynı anda yüklemek yerine ekranın çok aşağısındaki görsellerin yüklenmesi kullanıcı o bölgeye yaklaştığında başlatılabilir.

Bu yaklaşım özellikle:

- Forumlar

- Haber siteleri

- Bloglar

- Ürün listeleri

- Galeriler

- Uzun içerik sayfaları

gibi çok sayıda görsel bulunan sayfalarda faydalı olabilir.

HTML ile lazy loading nasıl yapılır?

Modern tarayıcılarda görseller için HTML üzerinde:

loading="lazy"

özelliği kullanılabilir.

Örneğin:

<img src="/images/gorsel.webp" loading="lazy" alt="Örnek görsel">

Benzer şekilde iframe için:

<iframe src="..." loading="lazy"></iframe>

kullanılabilir.

Basit kullanım senaryolarında yalnızca native lazy loading yeterli olabilir ve bunun için ayrıca büyük bir JavaScript kütüphanesi kullanmak gerekmeyebilir.

Hangi görsellerde lazy loading kullanılmalı?

Genellikle sayfanın ilk görünür alanının altında bulunan görseller iyi adaylardır.

Örneğin:

- Uzun makaledeki aşağıdaki görseller

- Forum cevaplarında bulunan görseller

- Ürün listesinin aşağı bölümleri

- Galeri görselleri

- Sayfanın altındaki iframe içerikleri

lazy loading ile yüklenebilir.

Hangi görseller lazy load edilmemeli?

Sayfa açıldığında hemen görünmesi gereken kritik görsellerde dikkatli olunmalıdır.

Özellikle:

- Hero görseli

- İlk ekrandaki büyük içerik görseli

- LCP öğesi olan görsel

gereksiz şekilde lazy load edilmemelidir.

Tarayıcı bu görselin yüklenmesini ertelerse LCP süresi uzayabilir.

Lazy loading LCP'yi iyileştirir mi?

Duruma göre.

Sayfanın aşağısındaki gereksiz görsellerin başlangıçta yüklenmemesi ağ kaynaklarının kritik içeriklere ayrılmasına yardımcı olabilir.

Ancak LCP öğesinin kendisine lazy loading uygulanırsa tam tersi sonuç oluşabilir.

Bu nedenle:

Ekranın altındaki görseller → Lazy loading değerlendirilebilir

Kritik LCP görseli → Genellikle geciktirilmemelidir

şeklinde düşünmek daha doğru olur.

Lazy loading site hızını artırır mı?

Doğru kullanıldığında başlangıç yükünü azaltabilir.

Örneğin çok uzun bir sayfada kullanıcının belki hiç görmeyeceği 20 görseli ilk saniyelerde indirmek yerine yalnızca gerekli kaynakları yüklemek daha verimli olabilir.

Ancak lazy loading:

- Yavaş sunucuyu

- Gereksiz JavaScript'i

- Devasa hero görselini

- Kötü cache yapılandırmasını

tek başına çözmez.

Site performansı bütün olarak değerlendirilmelidir.

Lazy loading görsel optimizasyonunun yerine geçer mi?

Hayır.

5 MB büyüklüğündeki bir görseli lazy load etmek o görseli 5 MB olmaktan çıkarmaz.

Kullanıcı görsele ulaştığında dosya yine indirilir.

Bu nedenle lazy loading ile birlikte:

- Görsel sıkıştırma

- Doğru çözünürlük

- WebP veya uygun format

- Responsive görseller

- Cache

gibi yöntemler de kullanılmalıdır.

Lazy loading CLS oluşturabilir mi?

Yanlış uygulanırsa oluşturabilir.

Görsel için önceden alan ayrılmamışsa görsel yüklendiğinde aşağıdaki içerikleri hareket ettirebilir.

Bu nedenle uygun durumlarda görsellerin:

width

ve:

height

değerleri belirtilmelidir.

Örneğin:

<img src="/images/foto.webp" width="800" height="450" loading="lazy" alt="Örnek">

Tarayıcı böylece görsel yüklenmeden önce en-boy oranını hesaplayabilir ve gerekli alanı ayırabilir.

CSS aspect-ratio özelliği de uygun tasarımlarda kullanılabilir.

iframe için lazy loading kullanılabilir mi?

Evet.

Özellikle sayfanın aşağısındaki:

- YouTube videoları

- Haritalar

- Embed içerikleri

ilk açılışta gereksiz ağ istekleri oluşturabilir.

Uygun iframe'lerde:

loading="lazy"

kullanımı değerlendirilebilir.

Ancak sayfanın ilk ekranında kullanıcıya hemen gösterilmesi gereken iframe'lerde yükleme davranışı ayrıca test edilmelidir.

JavaScript ile lazy loading yapmak gerekli mi?

Her zaman değil.

Modern tarayıcıların native lazy loading desteği birçok basit kullanım için yeterlidir.

Daha gelişmiş davranış gerektiğinde JavaScript ve IntersectionObserver kullanılabilir.

Örneğin bir element viewport'a yaklaştığında özel bir işlem başlatılabilir.

Ancak yalnızca birkaç görseli geciktirmek için gereksiz büyük JavaScript kütüphanesi eklemek performans açısından ters etki oluşturabilir.

CSS background görsellerinde lazy loading nasıl olur?

<img> elementindeki loading="lazy" özelliği CSS background-image için aynı şekilde kullanılmaz.

Arka plan görsellerinin ne zaman yüklendiği kullanılan CSS ve DOM yapısına bağlıdır.

Çok büyük dekoratif background görselleri varsa:

- Mobilde kaldırmak

- Daha küçük sürüm kullanmak

- Uygun media query uygulamak

- Görseli sıkıştırmak

gibi yöntemler değerlendirilebilir.

Kritik bir görseli background olarak kullanıyorsanız yükleme davranışını ayrıca ölçmek faydalıdır.

Lazy loading SEO açısından sorun oluşturur mu?

Doğru uygulandığında lazy loading web sitelerinde yaygın kullanılan bir performans yöntemidir.

Ancak önemli içeriklerin yalnızca karmaşık kullanıcı etkileşimlerinden sonra erişilebilir hale gelmesi gibi uygulamalar tarama ve kullanılabilirlik açısından sorun oluşturabilir.

Özellikle SEO açısından önemli içerikleri yalnızca kullanıcı tıklamasından sonra istemci tarafında oluşturmak ile standart lazy loading aynı şey değildir.

Görseller için anlamlı alt metinlerinin korunması da önemlidir.

Çok erken yüklenen lazy görseller olabilir mi?

Evet.

Tarayıcı lazy loading davranışını kendi koşullarına göre yönetebilir ve görseli tam olarak ekrana girdiği anda yüklemek zorunda değildir.

Kaynak, kullanıcı görsele ulaşmadan önce indirilmeye başlanabilir.

Bu aslında faydalıdır; amaç kullanıcı görsele geldiğinde boş alan görmesini önlemektir.

Bu nedenle loading="lazy" kesin bir "yalnızca ekrana girdikten sonra indir" komutu gibi düşünülmemelidir.

Bütün görsellere loading lazy eklemek doğru mu?

Hayır.

Otomatik olarak bütün <img> elementlerine:

loading="lazy"

eklemek sık yapılan hatalardan biridir.

Bu yöntem hero veya LCP görselini de geciktirebilir.

Daha doğru yaklaşım görselleri iki gruba ayırmaktır:

Kritik görseller

Sayfa açıldığında kullanıcı tarafından hemen görülen öğeler.

Kritik olmayan görseller

Sayfanın aşağısında bulunan ve daha sonra görüntülenecek öğeler.

Lazy loading esas olarak ikinci grupta değerlendirilmelidir.

Lazy loading kullanırken sık yapılan hatalar

Kaçınılması gereken yaygın hatalar:

- LCP görselini lazy load etmek

- Bütün görsellere düşünmeden lazy loading uygulamak

- Görsel için alan ayırmamak

- Çok büyük dosyaları optimize etmeden yalnızca lazy load etmek

- Gereksiz JavaScript kütüphanesi eklemek

- Kullanıcı ekrana geldiğinde görselin çok geç yüklenmesine neden olmak

- Mobil performansı test etmemek

Lazy loading nasıl test edilir?

Tarayıcı geliştirici araçlarındaki Network bölümü kullanılabilir.

Sayfayı açtıktan sonra hangi görsellerin ilk anda indirildiğini inceleyin.

Ardından aşağı kaydırarak diğer kaynakların ne zaman yüklenmeye başladığını gözlemleyin.

Ayrıca:

- LCP

- CLS

- Toplam transfer miktarı

- Mobil performans

değerlerini değişiklik öncesi ve sonrası karşılaştırmak faydalıdır.

Lazy loading için hızlı kontrol listesi

1. Sayfanın ilk ekranındaki kritik görselleri belirleyin.

2. LCP öğesini kontrol edin.

3. İlk ekranın altındaki görsellerde lazy loading değerlendirin.

4. Görseller için uygun boyut veya en-boy oranı tanımlayın.

5. Büyük görselleri ayrıca sıkıştırın.

6. Responsive görseller kullanın.

7. Gereksiz JavaScript tabanlı lazy load sistemlerinden kaçının.

8. iframe içeriklerini değerlendirin.

9. Network üzerinden yükleme sırasını kontrol edin.

10. Mobil cihazlarda sonucu test edin.

Özetle, lazy loading sayfanın ilk açılışında ihtiyaç duyulmayan görsel ve iframe gibi kaynakların yüklenmesini erteleyerek performansa yardımcı olan bir tekniktir. Ancak bütün kaynakları geciktirmek doğru değildir.

En sağlıklı yaklaşım, kullanıcının ilk anda ihtiyaç duyduğu kritik içeriği hızlı yüklemek; ekranın aşağısındaki kaynakları ise ihtiyaç yaklaştığında yüklemektir.